پتاسیم

بسياری از خاکها مقدار پتاسيم از ميزان نيتروژن و فسفر خاک بيشتر است. پوسته زمين 1.9 درصد K و 0.11 درصد P دارد. مقدار پتاسيم خاک در لايه سطحی ممکن است از چند صد کيلوگرم در هکتار در خاکهای سبک شنی تا 50000 کيلوگرم در هکتار در خاکهای سنگين رسی با مقادير فراوان ميکا و سيليکات های لايه ای 1: 2 متغير باشد. علاوه بر مقدار فراوان آن، پتاسيم دو برابر نيتروژن يا فسفر به خاک وارد می شود. زيرا: 
1) تقريباً کل پتاسيم به شکل معدنی وجود دارد. 
2) پتاسيم در کل نيمرخ خاک توزيع می شود و در بعضی موارد ممکن است پتاسيم تحت الارض از خاک سطحی بيشتر نيز باشد. 

 

اشکال پتاسيم خاک 

 

پتاسيم به چهارشکل مختلف در خاک وجود دارد: 

کانیهای اوليه، تثبيت شده، قابل تبادل و پتاسيم محلول. در حالت معمولی پتاسيم آلی در خاک وجود ندارد. پتاسيم موجود درکودهای آلی و پس مانده های گياهی بسرعت از مواد آلی شسته شده و به محلول خاک اضافه می شود و می توانند با رس خاک واکنش بدهند. 

 

کودهای پتاسيمی 

دو کود عمده پتاسيمی، کلرور پتاسيم يا موريات پتاسيم (KCL) (با 50 تا 52 درصد K يا 60 تا 63 درصد K2O ) و سولفات پتاسيم (K2SO4) (با 40 تا 44 درصد K يا 48 تا 53 درصد K2O ) می باشند، كه در کانادا، ايالات متحده و آلمان هر دوی اين کودها به صورت کانی از معدن استخراج می شوند. توليد کلرور پتاسيم 20 برابر سولفات پتاسيم است. بنابراين کلرور پتاسيم بخش عمده کود پتاسيمی مصرفی در جهان را تشکيل می دهد. سولفات پتاسيم حاوی حدود 17 درصد گوگرد نيز می باشد که برای مناطقی با کمبود گوگرد باعث مزيت اين کود می شود. 

مقدار کمی از پتاسيم نيز به صورت املاح مضاعف پتاسيم و منيزيم عرضه می گردد. Kainiteحاوي 15.99 درصد پتاسيم يا 19.2 درصد K2O ، 49.9 درصد منيزيم و 13 درصد گوگرد می باشد. Langbeinite که به صورت K-Mag يا Sul-Po-Mag عرضه می شود، دارای ترکيب فرضی 18.5 درصدK و 7.22 درصد K2O و 71.11 درصد منيزيم و 23.18 درصد گوگرد می باشد. اين مواد دارای اين مزيت هستند که منيزيم و گوگرد به همراه پتاسيم همزمان مورد استفاده قرار می گيرند. 

مقدار بسيار کمی از پتاسيم به صورت نيترات پتاسيم (36.7 درصد K يا 44 درصد K2O ) و فسفات پتاسيم (13.26 درصد P يا 60-30 درصد P2O5 و 41.7-25 درصد K يا 50-30 درصد K2O ) استفاده می شود. بعلاوه در ايالات متحده مقداری از پتاسيم به صورت پلی فسفات پتاسيم (26-17.5 درصد P يا 60-40 درصد P2O5 و 40-18.3 درصد K يا 48-22 درصد K2O ) مصرف می شود. 

 

انتخاب کودهای پتاسيمی 

پتاسيم برای اکثر گياهان به صورت کلرورپتاسيم يا موريات پتاسيم استفاده می شود. علت کاربرد اين کود اين حقيقت است که يون Cl، جدا از نقش آن در تغذيه گياه، مانع رشد برخی از ارگانيسم های بيماری زا نظير بيماری پاخوره در گندم و پوسيدگی ساقه ذرت می گردد. 

در توتون معمولاً از سولفات پتاسيم استفاده می شود، زيرا جذب بيش از حد کلی می تواند باعث کاهش کيفيت سوخت آن گردد. سولفات پتاسيم برای سيب زمينی برای وزن مخصوص بيشتر و توليد نشاسته بالاتر، به ساير انواع کودهای پتاسيمی ترجيح داده می شود. همچنين استفاده از سولفات پتاسيم در خاکهای دارای کمبود گوگرد ترجيح داده می شود. 

 

مصرف موثر از کودهای پتاسيمی 

 

برای استفاده موثر از کودهای پتاسيمی بايد به عوامل 

1) خاکی 

2) اقليمی بويژه بارندگی 

3) گياهی 

توجه نمود. 

 

خاکهای دارای سيليکات های لايه ای 1: 2 و مينرال های مخلوط مقدار قابل توجهی پتاسيم را تثبيت می کنند. بنابراين آبشويی پتاسيم در چنين خاکهايی مشکل جدی محسوب نمی شود. از طرف ديگر در خاکهای شنی و خاکهائی که کانی غالب آنها کائولينيت می باشد مانند خاکهای مناطق استوايی و نيمه استوايی (که در مناطق با بارندگی زياد قرار دارند) آبشويی پتاسيم زياد است، بنابراين زمان و نحوه به کار بردن کود پتاسيمی از اهميت قابل توجهی برخوردار است. فاجريا (1982) دريافت که در اراضی شاليزار در برزيل، بازده کاربرد مقادير متوسطی از کودهای پتاسيمی (40-30 كيلوگرم در هكتار) به صورت پخش نواری، به اندزه کاربرد دو برابر آن در روش پخش سطحی و مخلوط کردن آن با خاک بود. کاربرد نواری زمانی مفيد است که خاک از نظر پتاسيم فقير باشد و پتاسيم در سطوح کم تا متوسط به کار رود. کاربرد مقادير زياد کود در کشت جوی پشته ای (نواری) ممکن است باعث ايجاد شوری موضعی و صدمه به گياهچه ها شود. درخاکهائی که استعداد آبشوئی پتاسيم را دارا می باشند، کاربرد کود به صورت پخش سطحی و مخلوط کردن آن تا عمق 20 سانتیمتر از پخش نواری بيشتر مورد توجه قرار گرفته است. مصرف 100 كيلوگرم پتاسيم و مخلوط کردن آن با خاک، پتاسيم تبادلی را به ميزان 1.2 ميلی مول در هرکيلوگرم خاک افزايش داد، در حالی که در روش نواری کاربرد 80 کيلوگرم پتاسيم در هر هکتار، در نوارهائی به عرض 8 سانتیمتر و به فاصله 80 سانتیمتر از يکديگر، مقدار پتاسيم قابل تبادل را در نوارها به ميزان 10 ميلی مول در هر کيلوگرم خاک افزايش داد که خاک قادر به نگهداری اين مقدار پتاسيم نبود و منجر به آبشوئی شديد پتاسيم گرديد و از طرف ديگر، در خاکهائی که توانايی تثبيت پتاسيم را دارا می باشند، کاربرد مقادير کم تا متوسط پتاسيم به روش نواری، برای محصولات رديفی مانند ذرت مفيد می باشد. 

 

کاربرد تقسيط پتاسيم (قسمتی هنگام کاشت و قسمتی به صورت سرک) به منظور جلوگيری از تلفات آبشوئی و اثرات شوری درگياهان يکساله و چند ساله توصيه شده است. اثرات مفيد تقسيط پتاسيم در تعدادی از محصولات در کشورهای مختلف مانند کشت برنج در هندوستان، ژاپن، بنگلادش و مالزی، موز و آناناس در آفريقای جنوبی، قهوه، چغندرقند، پنبه و کاساوا در برزيل گزارش شده است. 

تفاوت های ژنوتيپی در گونه های گياهی در ارتباط با تغذيه پتاسيم بخوبی شناخته شده است به عنوان مثال گلاس و پرلی (1980) تفاوتهای زيادی را در جذب +K در ارقام جو در فاصله 6 روز پس از جوانه زدن نشان داده اند. در حال حاضر علاقه زيادی برای شناسائی ژنوتيپ هائی که قادر به تحمل تنش های حاصل از عناصر غذائی گوناگون (از جمله پتاسيم) هستند، مشاهده می شود.

 

 

تماس با ما

دفتر مرکزی:

تهران - جنت آباد - بلوار لاله -کوچه حدیث

طبقه اول - هلدینگ دیـدگاه ســبز گـستر

 

تـلفن تـماس: 44625714 021 

ایمیل:info@DidgahSabz.com

  

گالری تصاویر